Geen relatieprobleem maar een traumaprobleem

Carola van der Ven helpt stellen leren goed met ruzie om te gaan.

Ze zitten tegenover mij op de bank. De spanning is om te snijden: zij woedend, hij geïrriteerd. Het afgelopen jaar zijn de ruzies heftiger geworden en ze volgen elkaar steeds sneller op. Het lukt ze niet om hier uit te komen.

Achter de boosheid en de irritatie schuilt bij allebei wanhoop. Alleen uiten ze die totaal verschillend. Zij laat haar machteloosheid zien door feller en luider te worden; hij trekt zich terug in ijzige stilte. De kloof tussen hen wordt groter, tot zij uiteindelijk in haar boosheid zegt: "Dan stoppen we er toch lekker mee! Het heft geen zin meer!"

Wanneer een ruzie dit kritieke punt bereikt, realiseren we ons vaak niet wat er onder de oppervlakte écht gebeurt. Dit gaat allang niet meer over de rondslingerende sokken of de toon van die ene opmerking. Op dit moment wordt er bij haar een oud trauma getriggerd.

Haar brein heeft vroeger, in haar kindertijd, een harde les geleerd: ruzie is synoniem aan verlies. Ze is opgegroeid in een omgeving waarin ruzies nooit veilig werden uitgepraat of opgelost. Conflicten betekenden destijds het einde van de veiligheid, of misschien wel het vertrek van een geliefde.

Nu, in haar volwassen leven, reageert haar zenuwstelsel nog exact hetzelfde als toen. Zodra de spanning stijgt, schiet haar lichaam in de overlevingsmodus. De angst is zo overweldigend dat haar overlevings-mechanisme de regie overneemt: "Voordat zij de kans krijgt om mij te vertellen en mij pijn te doen, ga ik zelf wel weg." Het is een wanhopige poging tot zelfbescherming.

Diep van binnen is weggaan wel het láátste wat ze wil; ze schreeuwt eigenlijk om verbinding en geruststelling. Juist door de relatie in de strijd te gooien, zet ze de boel op scherp. Ze riskeert hiermee dat er een moment komt waarop haar partner de handdoek écht in de ring gooit.

Toen we dit patroon tijdens de sessie blootlegden, viel er een last van haar schouders. Het was een enorme eyeopener. Het besef dat haar boosheid geen onwil was, maar angst, gaf haar de ruimte om met mildheid naar zichzelf te kijken. En pas toen er helderheid kwam over de werkelijke oorzaak, kon de weg naar échte verandering beginnen.